De titel bedrijfsarts is wettelijk voorbehouden aan BIG-geregistreerde geneeskundige specialisten die na hun opleiding tot basisarts speciaal zijn opgeleid op het gebied van arbeid en gezondheid.
Een bedrijfsarts staat met specialisme arbeid en gezondheid – bedrijfsgeneeskunde ingeschreven in het BIG-register. De registratie geeft duidelijkheid over de bevoegdheden en de deskundigheid van de bedrijfsarts.
Er zijn ook artsen die werken onder de functienaam arboarts. Dat zijn artsen die taken van een bedrijfsarts kunnen uitvoeren, maar dat dan moeten doen onder supervisie van een geregistreerd bedrijfsarts.
Naast de bedrijfsarts zijn er ook andere arbokerndeskundigen die kunnen adviseren over veilig en gezond werken. De bedrijfsarts werkt samen met deze kerndeskundigen. Denk hierbij aan een veiligheidskundige, arbeidshygiënist of een arbeids- en organisatiedeskundige.
Werkgevers zijn verplicht om samen te werken met een bedrijfsarts. Dit is opgenomen in de Arbeidsomstandighedenwet. De bedrijfsarts moet worden ingeschakeld bij de verzuimbegeleiding en re-integratie van zieke werknemers.
Er zijn in Nederland zo’n 1.600 BIG-geregistreerde bedrijfsartsen. Volgens het Capaciteitsorgaan (Capaciteitsplan 2024-2027) zijn er momenteel circa 1.500 bedrijfsartsen actief, goed voor een gezamenlijk arbeidsvolume van 1.300 fte. Dit is een afname van ongeveer vijfhonderd ten opzichte van het hoogtepunt in eerdere jaren. Bovendien is de populatie bedrijfsartsen sterk vergrijsd. Op basis van de meest recente prognoses zal naar verwachting binnen tien jaar maar liefst 73 procent van de huidige beroepsgroep het vak zal verlaten. Ter vergelijking: bij huisartsen wordt de uitstroom geschat op circa 23 procent.
Als deze ontwikkeling zich doorzet, blijven er in de toekomst nog slechts circa 400 bedrijfsartsen (waarvan 350 fte) werkzaam in Nederland. Deze groep zal naar verwachting worden aangevuld met een beperkt aantal instromende basisartsen, huisartsen en medisch specialisten die zich laten omscholen tot bedrijfsarts.
De bedrijfsarts geeft adviezen die in het belang zijn van de gezondheid van werknemers. De bedrijfsarts voert zijn werkzaamheden vanuit een professioneel onafhankelijke positie uit. Ook hanteert de bedrijfsarts strenge privacyrichtlijnen en mag er geen medische informatie of informatie over privézaken van werknemers aan de werkgever worden doorgegeven. De bedrijfsarts mag de werkgever adviseren over de randvoorwaarden voor re-integratie zoals werkaanpassingen, de mate waarin de werknemer arbeidsongeschikt is en wat de verwachte hersteltijd is.
Wanneer de bedrijfsarts informatie wil opvragen bij de medisch specialist van de werknemer, dan is daar altijd toestemming voor nodig van de werknemer. Ook heeft de werknemer altijd recht op inzage in het medisch dossier.
De Nederlandse Vereniging voor Arbeids- en Bedrijfsgeneeskunde (hierna: NVAB) heeft een leidraad bedrijfsarts en privacy opgesteld waarin wordt beschreven hoe bedrijfsartsen dienen om te gaan met privacygevoelige informatie na invoering van de Algemene verordening Gegevensbescherming (AVG).
Het doel van de Arbowet is onder andere het verbeteren van de bedrijfsgezondheidszorg, met een nadrukkelijke rol voor preventie. In dit hoofdstuk benoemen we een aantal relevante elementen uit die Arbowet.
Het is verplicht om een basiscontract af te sluiten met een bedrijfsarts of arbodienst. In het basiscontract staan de minimale rechten en plichten voor veilig en gezond werken. Dit geldt voor zowel werkgevers, werknemers als de arbodienstverlener.
Elke werknemer heeft het recht om ook zonder toestemming van de werkgever preventief een open spreekuur bij een bedrijfsarts te bezoeken. Tijdens een open spreekuur kan de werknemer bij de bedrijfsarts terecht met vragen over de gezondheid in relatie tot het werk. Het doel van het open spreekuur is om gezondheidsklachten en verzuim te voorkomen. Het open spreekuur vindt anoniem plaats. Ook verstrekt de bedrijfsarts geen terugkoppeling van het spreekuur aan de werkgever.
Wanneer een werknemer twijfelt aan het advies dat een bedrijfsarts heeft gegeven, kan de werknemer een second opinion bij een andere bedrijfsarts aanvragen. De second opinion is bedoeld om onduidelijkheid weg te nemen over klachten, oorzaken van gezondheidsproblemen en arbeidsgeneeskundige vragen. De second opinion moet worden uitgevoerd door een andere bedrijfsarts of arbodienst.
De bedrijfsarts heeft vrije toegang tot de werkplek van de werknemer om op deze manier inzicht te krijgen in de arbeidsomstandigheden en de belasting op het werk.
De bedrijfsarts dient te worden ingeschakeld bij aanstellingskeuringen en
bij het uitvoeren van een periodiek arbeidsgezondheidskundig onderzoek (PAGO).
Dit onderzoek richt zich op het voorkomen van de risico’s voor de veiligheid en gezondheid die werken met zich meebrengt. Het PAGO leidt tot een advies aan de werkgever over de maatregelen die genomen kunnen worden. Ook maken preventieve maatregelen deel uit van het advies om verzuim te voorkomen.
Volgens de Arbeidsomstandighedenwet zijn werkgevers verplicht om periodiek een PAGO aan werknemers aan te bieden.
Elke bedrijfsarts moet een klachtenprocedure hebben zodat een werknemer een klacht kan indienen. Ook wanneer bedrijfsartsen werkzaam zijn als zelfstandige of niet werkzaam zijn bij een gecertificeerde arbodienst, moet er een klachtenpro-cedure beschikbaar zijn. Voor bedrijfsartsen werkzaam bij een arbodienst is het voldoende als de arbodienst een klachtenprocedure heeft.
De bedrijfsarts (of een andere kerndeskundige) mag overleg voeren met de ondernemingsraad of personeelsvertegenwoordiging. Dit geeft de bedrijfsarts de mogelijkheid om betrokken te zijn bij het beleid voor veilig en gezond werken van het bedrijf.
Het basiscontract stelt dat bedrijfsartsen verplicht zijn (en daarvoor tijd beschikbaar krijgen) om beroepsziekten te melden bij het Nederlands Centrum voor Beroepsziekten (hierna: NCvB). Op deze manier kunnen nieuwe beroepsziekten worden geconstateerd en is er een volledig overzicht van het aantal en typen beroepsziekten. Wanneer een beroepsziekte niet wordt gemeld, wordt dit door de Nederlandse Arbeidsinspectie gezien als een overtreding van de Arbeidsomstandighedenwet
Om over 12 jaar tot een evenwichtig vraag en aanbod in de sociale geneeskunde te kunnen komen, is er een forse toename van het aantal artsen in opleiding tot bedrijfsarts nodig. Het lijkt niet realistisch om dit aantal te halen vanwege drie factoren. Ten eerste zijn er door de hoge werkdruk en de vergrijzing onvoldoende opleiders beschikbaar om artsen op te leiden. Daarnaast zijn er onvoldoende opleidingsplekken beschikbaar en ten slotte is er onvoldoende belangstelling voor de sociale geneeskunde.
Rekening houdend met het oplopende tekort aan bedrijfsartsen is het belangrijk om arbeidsongeschikte werknemers de juiste begeleiding te kunnen blijven bieden tijdens de re-integratie. Daarom werken veel arbodiensten, ook die van
Robidus, op basis van taakdelegatie. Hieronder wordt het concept van taakdelegatie verder beschreven.
Bij taakdelegatie werkt de bedrijfsarts samen met andere functionarissen. De specialisten waar de bedrijfsarts mee samenwerkt voeren daarbij taken van de bedrijfsarts uit. De werkzaamheden worden onder toezicht en instructie uitgevoerd, waarbij de (eind)verantwoordelijkheid altijd bij de bedrijfsarts blijft liggen. Verder mag de taakgedelegeerde alleen beschikken over gegevens over de gezondheid van de zieke werknemer die voor de uitvoering van de betreffende taak strikt noodzakelijk zijn.
In de Wet op de beroepen in de individuele gezondheidszorg (BIG) is vastgelegd onder welke voorwaarden er gewerkt mag worden onder taakdelegatie. De voorwaarden voor taakdelegatie worden hieronder beschreven.
De bedrijfsarts mag taken delegeren aan functionarissen met of zonder BIG-registratie. Het delegeren van taken is vaak maatwerk. De soort taak bepaalt of de taak kan worden overgedragen, daarbij is er verschil tussen medische en procesmatige taken. In alle situaties blijft de bedrijfsarts eindverantwoordelijk en tuchtrechtelijk aansprakelijk. De NVAB heeft het Standpunt Taakdelegatie geschreven waarin onder andere wordt aangegeven welke taken wel en niet door de bedrijfsarts gedelegeerd mogen worden. Ook de Werkwijzer Taakdelegatie verwijst naar dit standpunt. De verschillende typen taken vanuit het Standpunt Taakdelegatie worden hieronder beschreven.
Bij Robidus werken bedrijfsartsen en casemanagers samen aan de duurzame inzetbaarheid van werknemers. De casemanager voert taken uit in opdracht en onder toezicht van de bedrijfsarts. Zo wordt ervoor gezorgd dat de zieke werknemer op het juiste moment de juiste begeleiding krijgt.
Medische expertise is vereist.
De kwaliteit van taakdelegatie bij Robidus is stevig geborgd door gestandaardiseerde processen en heldere werkinstructies. Deze structuur ondersteunt taakgedelegeerden in hun gesprekken, waardoor zij zich kunnen concentreren op het contact met werknemers. Dit leidt tot waardevolle gesprekken, waarbij werknemers zich gehoord en veilig voelen.
Bij Robidus staat het werken aan inzetbaarheid en arbeidsperspectief voorop. Robidus werkt met taakdelegatie. Bij taakdelegatie voeren specialisten taken uit onder toezicht en onder verantwoordelijkheid van de bedrijfsarts. Op deze manier wordt geborgd dat de arbeidsongeschikte werknemer tijdens de re-integratie de juiste begeleiding krijgt, zodat er continu gewerkt kan worden aan de inzetbaarheid van de werknemer. Door het oplopende tekort aan bedrijfsartsen kunnen bedrijfsartsen op deze manier de werkzaamheden uitvoeren waarvoor hun medische expertise vereist is.
Voor meer informatie of bij vragen over taakdelegatie kun je contact opnemen met je Accountmanager of Consultant van Robidus.
Nieuws
Tijdens een debat in Den Haag gingen vier Kamerleden in gesprek over de stijgende verzuimcijfers en de druk op het UWV. Robidus was…
Lees meer
Blog
Waarom investeren in medewerkers leidt tot gezonde groei, betrokkenheid en duurzame inzetbaarheid.
Lees meer
Nieuws
Prinsjesdag 2025 zet de toon voor belangrijke HR-veranderingen. Van het verdwijnen van nulurencontracten en de aanpassing van loonkostenvoordelen tot nieuwe maatregelen binnen WIA,…
Lees meer
Volg ons op:
Met deze cookies kunnen wij en derde partijen informatie over jou en jouw internetgedrag verzamelen, zowel binnen als buiten onze website. Op basis daarvan passen wij en derde partijen de website, onze communicatie en advertenties aan op jouw interesses en profiel. Meer informatie lees je in ons cookie statement.
Functionele cookies zijn essentieel voor het correct functioneren van onze website. Ze stellen ons in staat om basisfuncties zoals paginanavigatie en toegang tot beveiligde gebieden mogelijk te maken. Deze cookies verzamelen geen persoonlijke informatie en kunnen niet worden uitgeschakeld.
Analytische cookies helpen ons inzicht te krijgen in hoe bezoekers onze website gebruiken. We verzamelen geanonimiseerde gegevens over pagina-interacties en navigatie, waardoor we onze site voortdurend kunnen verbeteren.
Marketing cookies worden gebruikt om bezoekers te volgen wanneer ze verschillende websites bezoeken. Het doel is om relevante advertenties te vertonen aan de individuele gebruiker. Door deze cookies toe te staan, help je ons relevante inhoud en aanbiedingen aan je te vertonen.
Wil jij teruggebeld worden door een van onze adviseurs? Vul het onderstaande formulier in. We nemen op het aangegeven dagdeel contact met je op.
