De Ziektewet geeft zieke werknemers, waarbij de loondoorbetalingsverplichting niet van toepassing is, recht op een Ziektewet-uitkering.
Tot 1994 kreeg men een Ziektewet-uitkering vanaf het moment van de ziekmelding, er was dus geen loondoorbetalingsverplichting. Daarom wordt in de volksmond de term Ziektewet nog vaak gebruikt voor de periode dat een werknemer wegens ziekte niet kan werken. ‘Ik loop in de Ziektewet’, betekende ooit: ik werk niet, maar mijn loon wordt wel doorbetaald. De 104 weken loondoorbetalingsverplichting heeft hier een einde aan gemaakt.
De huidige Ziektewet biedt een ‘vangnet’ voor zieke werknemers die niet vallen onder de loondoorbetalingsverplichting van de werkgever. Zij krijgen, in de periode dat ze om medische redenen niet kunnen werken, een ZW-uitkering. De uitkeringsperiode is maximaal 104 weken, net als de loondoorbetalingsverplichting voor zieke werknemers in vaste dienst.
De Ziektewet (ZW) regelt dat zieke werknemers, in gevallen waarbij de loondoorbetalingsverplichting niet van toepassing is, recht hebben op een uitkering van UWV. Denk aan medewerkers die:
De Ziektewet hangt samen met de Wet beperking ziekteverzuim en arbeidsongeschiktheid vangnetters (Wet BeZaVa). Deze wet wil het beroep op de Ziektewet en de Werkhervatting Gedeeltelijk Arbeidsgeschikten (WGA) verminderen, door werkgevers en werknemers te prikkelen om sneller, duurzaam weer aan het werk te gaan.
Een van de instrumenten hiervoor is de toerekening van de kosten aan de werkgever:
Eerste jaar Ziektewet beoordeling
UWV toetst na 1 jaar op de mogelijkheden om algemeen, geaccepteerde arbeid te verrichten. Als blijkt dat de ZW-gerechtigde nog minimaal 65% van het oude loon kan verdienen, wordt de ZW-uitkering beëindigd.
Niet hersteld binnen 104 weken
De maximale ZW-uitkeringsduur is 104 weken (net als de loondoorbetalingsverplichting voor werknemers in actieve dienst). Is de ZW-gerechtigde niet hersteld binnen die termijn, dan volgt een WIA-beoordeling. Het UWV toetst dan of de ex-werknemer recht heeft op een arbeidsongeschiktheidsuitkering vanuit de WIA (Wet Werk en Inkomen naar Arbeidsvermogen). Krijgt de ZW-gerechtigde een WGA-uitkering (Werkhervatting Gedeeltelijk Arbeidsgeschikten) toegekend, dan komt ook deze uitkering voor rekening van jou als voormalig werkgever, gedurende maximaal 10 jaar.
Ook specifieke doelgroepen, zoals de vangnetters, kunnen (gedeeltelijk) arbeidsongeschikt verklaard worden. Omdat het vangnetters zijn, worden de WGA-uitkeringen niet toegerekend aan de (ex-)werkgever.
De werkgever bij wie de werknemer ziek uit dienst is gegaan, is verantwoordelijk voor de kosten van de ZW-uitkering en voor de re-integratiebegeleiding. Dit kan de werkgever aan UWV overdragen of hier zelf de controle over houden. Beide opties hebben voor- en nadelen.
UWV is financieel verantwoordelijk voor de ZW-uitkeringen aan degene die geen werkgever meer hebben, denk aan WW-gerechtigden of aan specifieke groepen zoals degene die vallen onder de no-riskpolis en vrouwen die ziek zijn als gevolg van zwangerschap en/of bevalling.
De werkgever betaalt de ZW-uitkering als:
Als werkgever heb je de keus om je hiervoor publiek of privaat te verzekeren.
In het geval van publiek, is UWV de verzekeraar. Dan betaal je een gedifferentieerde premie Werkhervattingskas (Whk) aan UWV. Deze premie is gebaseerd op het profiel van de organisatie, simpel gezegd het aantal werknemers met een ZW-uitkering. Onderdeel van de premie is een opslag voor de kosten die UWV maakt voor de administratie en re-integratiebegeleiding van ZW-gerechtigden.
Kies je voor privaat verzekeren, het ZW-eigenrisicodragerschap, dan ben je niet afhankelijk van UWV. Je hebt de re-integratie zelf in handen of besteedt dit uit aan een derde partij. Je krijgt niet te maken met een gedifferentieerde Whk-premie, maar betaalt de ZW-uitkeringen zelf rechtstreeks aan de voormalig werknemer.
Het risico van de uit te betalen ZW-uitkeringen kun je in bepaalde situaties ook onderbrengen bij een private verzekeraar.
Het UWV speelt bij beide financieringsvormen een rol. Bij het ZW-eigenrisicodragen beperkt deze rol zich tot een controlerende functie.
Het risico van ZWERD is dat je geconfronteerd kunt worden met hogere kosten dan verwacht, vooral als je te maken krijgt met langdurig verzuim of complexe re-integratiegevallen. Meer of langer verzuim werkt overigens ook op een later moment door in de gedifferentieerde Whk-premie.
Bij het ZW-eigenrisicodragerschap ben je, naast de betaling van de uitkeringen, ook verplicht bepaalde taken uit te voeren op zowel het gebied van administratie als casebeheersing.
De uitvoering wordt gecontroleerd door UWV. Houd de eigenrisicodrager zich niet aan de verplichtingen, dan kan een loonsanctie opgelegd worden waardoor de ex-werknemer langer recht heeft op een uitkering.
Verplichtingen eigenrisicodrager:
De overheidsinstantie UWV controleert of de ZW-gerechtigde en de ZW-eigenrisicodrager zich allebei aan de regels houden die wettelijk gelden.
Niet elke ZW-uitkering is toerekenbaar aan de werkgever. Denk bijvoorbeeld aan de situatie dat de ZW-gerechtigde valt onder de no-riskpolis. Bij keuze voor
publieke financiering zal er geen controle plaatsvinden op deze toerekenbaarheid, simpelweg omdat UWV sowieso de ZW-uitkering dient te voldoen.
Voor de ZW-eigenrisicodragerschap is de poortcontrole een effectief instrument om de kosten te beheersen
Bron: Robidus
Wanneer is ZW-uitkering toerekenbaar aan de werkgever
Geen toerekening aan de werkgever
Bron: Robidus
De Ziektewet-uitkering bedraagt in principe 70% van het dagloon, maar nooit meer dan het maximale dagloon.
Het dagloon wordt, simpel gezegd, bepaald door het SV-loon van de referteperiode te delen door 261, dat is het gemiddeld aantal dagloondagen in één jaar.
Eventuele periodes van onbetaald verlof tellen niet mee. Deze periodes hebben dus geen (verlagend) gevolg voor het dagloon.
De werkgever die eigenrisicodrager is, is verplicht een uitkeringenadministratie te voeren. Deze administratie is vergelijkbaar met de salarisadministratie van medewerkers in actieve dienst. Hiermee kan de werkgever op een correcte en transparante manier verantwoording afleggen richting het UWV en de Belastingdienst.
Daarnaast is een nauwkeurige uitkeringenadministratie essentieel voor het juist berekenen, uitbetalen en verwerken van Ziektewet-uitkeringen en voor het voldoen aan de wettelijke verplichtingen rondom loonheffing, premies en loonaangiften.
UWV volgt en beoordeelt uitkeringsgerechtigden niet stelselmatig, waardoor
re-integratiebegeleiding beperkt is. Ook het financiële belang van UWV is anders dan dat van de werkgever. Ervaring leert dat bij eigenrisicodragers door goede verzuimbegeleiding (ex-)medewerkers sneller aan het werk gaan dan wanneer de uitvoering van Ziektewet-verplichtingen bij UWV ligt.
Verzuim voorkomen
Als eigenrisicodrager betaal je de ZW-uitkeringen (en later de WGA uitkeringen) zelf, dus elke euro die je investeert in goede preventie, levert direct een besparing op.
Start met het maken van een inzetbaarheidsbeleid, dat gebaseerd is op de meest voorkomende verzuimoorzaken binnen de eigen organisatie.
Poortwachter-verplichtingen
De Wet verbetering poortwachter geldt net zo goed voor medewerkers die ziek uit dienst zijn gegaan als voor zieke medewerkers in actieve dienst. De Poortwachter-verplichtingen goed uitvoeren voorkomt sancties van UWV en beperkt de verzuimkosten.
Een goede casemanager heeft uitgebreide kennis van deze regelgeving. Hij bewaakt de processen proactief, voert een wettelijk juiste verzuimadministratie en zorgt ervoor dat alle partijen hun steentje bijdragen.
Daarnaast heeft hij actuele kennis van instrumenten om het re-integratieproces te ondersteunen.
Nadelen van het eigenrisicodragerschap kunnen zijn de administratie en communicatie naar een groep werknemers die eigenlijk al uit beeld zijn.
Drie tips om de Ziektewet kosten beheersbaar te houden:
Nieuws
Tijdens een debat in Den Haag gingen vier Kamerleden in gesprek over de stijgende verzuimcijfers en de druk op het UWV. Robidus was…
Lees meer
Blog
Waarom investeren in medewerkers leidt tot gezonde groei, betrokkenheid en duurzame inzetbaarheid.
Lees meer
Nieuws
Prinsjesdag 2025 zet de toon voor belangrijke HR-veranderingen. Van het verdwijnen van nulurencontracten en de aanpassing van loonkostenvoordelen tot nieuwe maatregelen binnen WIA,…
Lees meer
Volg ons op:
Met deze cookies kunnen wij en derde partijen informatie over jou en jouw internetgedrag verzamelen, zowel binnen als buiten onze website. Op basis daarvan passen wij en derde partijen de website, onze communicatie en advertenties aan op jouw interesses en profiel. Meer informatie lees je in ons cookie statement.
Functionele cookies zijn essentieel voor het correct functioneren van onze website. Ze stellen ons in staat om basisfuncties zoals paginanavigatie en toegang tot beveiligde gebieden mogelijk te maken. Deze cookies verzamelen geen persoonlijke informatie en kunnen niet worden uitgeschakeld.
Analytische cookies helpen ons inzicht te krijgen in hoe bezoekers onze website gebruiken. We verzamelen geanonimiseerde gegevens over pagina-interacties en navigatie, waardoor we onze site voortdurend kunnen verbeteren.
Marketing cookies worden gebruikt om bezoekers te volgen wanneer ze verschillende websites bezoeken. Het doel is om relevante advertenties te vertonen aan de individuele gebruiker. Door deze cookies toe te staan, help je ons relevante inhoud en aanbiedingen aan je te vertonen.
Wil jij teruggebeld worden door een van onze adviseurs? Vul het onderstaande formulier in. We nemen op het aangegeven dagdeel contact met je op.
